ქვეტყის სტრუქტურული კომპლექსურობის გავლენა ბზის ალურას გავრცელების დინამიკაზე დასავლეთ საქართველოში

ანოტაცია

ტყის ეკოსისტემებში ქვეტყე წარმოადგენს ფუნდამენტურ სტრუქტურულ შრეს, რომელიც გადამწყვეტ
როლს ასრულებს მიკროკლიმატის რეგულირებასა და ბიოლოგიური წონასწორობის შენარჩუნებაში. ნაშრომში
შესწავლილია ინვაზიური და აგრესიული ადგილობრივი სახეობების გავლენა ქვეტყის სტრუქტურულ გარდაქმნაზე
და რა გავლენას ახდენს მისი კომპლექსურობა ბზის ალურას (Cydalima perspectalis) მასობრივი გავრცელების
დინამიკაზე საქართველოს ტყეებში. კვლევის ფარგლებში, 2023-2025 წლებში აჭარისა და გურიის რეგიონებში
ჩატარებული საველე მონიტორინგის შედეგები აჩვენებს, რომ ინვაზიური Amorpha fruticosa და ადგილობრივი Smilax
excelsa-ს მიერ ფორმირებული მჭიდრო და მრავალშრიანი ქვეტყე მავნებლებისთვის სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვან
ეკოლოგიურ თავშესაფარს წარმოადგენს. დადგინდა, რომ ქვეტყის მაღალი სტრუქტურული კომპლექსურობა
ინარჩუნებს ტენიანობას, ქმნის ქარსაფარ ბარიერს და უზრუნველყოფს თერმულ იზოლაციას, რაც საგრძნობლად
ზრდის მატლის ფაზაში მოზამთრე ბზის ალურას გადარჩენის მაჩვენებელს ზამთრის პერიოდში. სტატისტიკურმა
ანალიზმა გამოავლინა მჭიდრო კორელაცია ქვეტყის სიმჭიდროვის მაჩვენებელსა და კოლხური ბზის (Buxus colchica)
დაზიანების ინტენსივობას შორის. მავნებელთა აფეთქებების მართვის ეფექტური სტრატეგია უნდა
ითვალისწინებდეს ქვეტყის სტრუქტურულ თავისებურებებს, რაც გადამწყვეტია კოლხური ბზის კორომების
ბუნებრივი თვითაღდგენისა და ტყის ეკოსისტემების გრძელვადიანი მდგრადობისთვის.